UKRADENA VJEKOVNA IMENA

PRAVOSLAVNA MITROPOLIJA CRNOGORSKO-PRIMORSKA

Mitropolit br. 682 17. juna 1997. godine u Cetinju

SKUPŠTINI OPŠTINE TIVATSKE

na ruke g. Zorana JANKOVIĆA, predsjednika SO TIVAT

Kao što Vam je poznato Carska lavra Svetih arhangela Mihaila i Gavrila na Prevlaci bila je vjekovno sjedište Mitropolije Crnogorsko-primorske (od 1220. godine). Iako srušena u 15. vijeku i djelimično obnovljena u 19. vijeku, ona nikada nije izgubila svoj značaj za našu duhovnost, kulturu i državnost do današnjeg dana. Prevlaka (Tgaiectus, humak) je poznata kao značajno središte od rimskih i vizantijskih vremena; prije ustanovljenja Zetske episkopije od Sv. Save Prvog Arhiepiskopa srpskog i gradnje velikog hrama od strane Stefana Prvovjenčanog, tu je bilo značajno benediktinsko duhovno središte, koje je Sveti Sava i zetski episkopi obnovio i dao mu univerzalno značenje. Tu su dolazili i boravili kraljevi i carevi, počev od Jovana Vladimira, preko Vojisavljevića, Nemanjića, Balšića do Crnojevića i mitropolita i gospodara Crne Gore Petrovića. Na Prevlaci sv. Mihaila i susjednom ostrvu Sveti Gavrilo postojali su brojni hramovi i druge građevine (mitropolitsko zdanje i dr.), od kojih se danas naziru temelji (hram Sv. arhangela Mihaila, hram Sv. Gavrila, hram Sv. Marka, hram Sv. Marije i dr.), drevni bunari, solane i drugi arheološki lokaliteti. Nezamisliva je istorija bokokotorskih prostora bez prevlačke Metohije i čuvenog Miholjskog zbora, kao i bez sabora za Sv. Arhangele, Trojičin dan, Sv. Gavrila, Vidovdan, Sv. Evstatija Prevlačkog, Sv. Benedikta Nursijskog, Sv. Ilariona Velikog. To je mjesto simbioze Istoka i Zapada, jedno od najznačajnijih, ne samo na Primorju i Crnoj Gori.

Mitropolija je započela obnovu manastira Svetog arhangela Mihaila, koji je predviđen da bude mjesto susreta pravoslavne omladine iz čitavog svijeta. Već ove godine je predviđen u njemu susret i konferencija naše omladine u saradnji sa Balkanskom zajednicom mladih, pod nazivom "Liturgijska škola Sv. Klimenta Ohridskog" (na dan Svetog Gavrila, 26. jula o.g.). U pripremu za obnovu uključuje se naš Zavod za zaštitu spomenika, naši arheolozi, nadam se i Ministarstvo za kulturu.

Obavještavamo Vas o svemu ovome sa dubokim uvjerenjem da će i tivatska SO pružiti punu podršku ovom značajnom poduhvatu za sve nas, za našu Crkvu, kulturu, privredu, prvenstveno značajnom upravo za tivatsku opštinu.

Prvo što umoljavamo SO Tivat jeste sljedeće: Pošto je, na žalost, u posljeratnim godinama ovom izuzetnom arheološkom, duhovnom, kulturnom i istorijskom lokalitetu "ukradeno" njegovo vjekovno ime i time nanijeta neprocjenjiva šteta ne samo Crkvi, nego i našoj kulturi i istoriji, i zamijenjeno bezličnim, istorijski ničim utemeljenim nazivom "Ostrvo cvijeća", kao što je potisnut i stari naziv Stradioti, ostrvo Sveti Gavrilo, zahtijevamo od SO da se ovim lokalitetima vrati, saglasno zakonu, njihovo istorijsko ime i to "Ostrvu cvijeća" -Prevlaka sv. Mihaila, a susjednom ostrvu Sveti Gavrilo (sada zvano "Sveti Marko" ili Stradioti, Školj).

U nadi da ćete izaći u susret ovom našem opravdanom zahtijevu, a istovremeno pružiti svu pomoć u budućnosti da se istorijsko-arheološki ispita i obnovi dragocjeni lokalitet i duhovno-kulturno središte, ostajemo s osobitim poštovanjem i blagodarnošću.

(Iz knjige "Prevlaka Svetog Arhangela Mihaila - Humak srpske duhovnosti", izdanje Srpska sveštena carska lavra Svetog arhangela Mihaila - Prevlaka, Tivat, III dopunjeno izdanje, 2000.)