| W roku 1869 Zygmunt Miłkowski (T. T. Jeż)
został wybrany na członka zagranicznego Towarzystwa Naukowego Serbskiego.
W liście zaadresowanym z Brukseli 26 czerwca tegoż roku do prezesa TNS
Janko Šafaríka słynny wówczas pisarz polski oświadczył:
"…Zaszczyt ten jest dla mnie zachętą na drodze pracy, którą obrałem,
którą, w miarę sił i możności, staram się rozwijać i dalej posuwać. Praca
moja ma na celu wzajemne zaznajomienie i zbliżenie dwóch bratnich narodów:
Serbów i Polaków — zaznajomienie i zbliżenie, wedle mego przekonania,
potrzebne pod wszelakiemi względami, tak dla jednych, jak dla drugich.
Nie wiem, czy celu dopnę: czy starczą mi siły na usunięcie zapór, jaki
czas, okoliczności i zła wola nagromadziły i gromadzą pomiędzy Serbią
a moją biedną Ojczyzną. Lecz dopiąłem już jednej wielce dla mnie ważnej
rzeczy, i to mi otuchy dodaje. Towarzystwo Naukowe Serbskie uznało moje
dobre chęci…"
Słowa te sprzed półtora prawie stulecia stanowią poniekąd myśl przewodnią
również dla twórców Projektu Rastko-Polska – Biblioteki Elektronicznej
Polsko-Serbskich Stosunków Kulturowych. Historia XX wieku wymownie świadczy
o tym, że działania na rzecz "wzajemnego zaznajomienia i zbliżenia dwóch
bratnich narodów" nigdy nie mogą okazać się zbyteczne: bowiem "zapory
czasu i okoliczności" bywają nieraz silniejsze od wysiłków nielicznych
entuzjastów.
W dziedzinie wiedzy o stosunkach polsko-serbskich – poczynając od historii
politycznej i historii kultury, a kończąc na językoznawstwie porównawczym,
literaturoznawstwie, folklorystyce, teatrologii…– przeprowadzono dotychczas
ogromną i żmudną pracę badawczą w obu środowiskach. Celem Projektu Rastko-Polska
jest prezentacja w formie elektronicznej – w miarę możności – wyników
dotychczasowych poczynań, ale nie w mniejszym stopniu również zachęta
do nowych badań.
Projekt jest otwarty dla szerokiego grona współpracowników, mamy więc
nadzieję, że nasza biblioteka w niedalekiej przyszłości stanie się największym
w Internecie źródłem wiedzy o Polakach dla Serbów i o Serbach dla Polaków,
największą biblioteką elektroniczną przekładów z obu literatur – prawdziwym,
aczkolwiek wirtualnym mostem łączącym Północ Słowiańszczyzny z jej Południem.
Petar Bunjak
Belgrad, wrzesień 2002 r.
|
Godine 1869. Zigmunt Milkovski (T. T. Jež)
izabran je za inostranog člana Srpskog učenog društva. U pismu poslatom
iz Brisela 26. juna iste godine predsedniku SUD Janku Šafariku tada slavni
poljski pisac je izjavio:
"…Ova čast za mene je podstrek na putu rada koji sam izabrao, koji, prema
svojim snagama i mogućnostima, nastojim da razvijam i unapređujem. Moj
rad ima za cilj uzajamno upoznavanje i zbližavanje dvaju bratskih naroda:
Srba i Poljaka – upoznavanje i zbližavanje, po mome uverenju, u svakom pogledu
potrebno, kako jednima, tako i drugima. Ne znam hoću li ostvariti svoj
cilj: hoću li imati dovoljno snage da uklonim prepreke koje su vreme, okolnosti
i zla volja nagomilali i nagomilavaju između Srbije i moje jadne Otadžbine.
Ali postigao sam jednu za mene veoma važnu stvar, i to me ohrabruje. Srpsko
učeno društvo priznalo je moje dobre namere…"
Ove reči od pre gotovo veka i po do izvesne su mere misao-vodilja i za
tvorce Projekta Rastko-Poljska – Elektronske biblioteke poljsko-srpskih
kulturnih veza. Istorija XX veka rečito svedoči o tome da zalaganja na
polju "uzajamnog upoznavanja i zbližavanja dvaju bratskih naroda" nikada
ne mogu biti suvišni: "prepreke vremena i okolnosti" često su, naime,
jače od napora malobrojnih entuzijasta.
U oblasti znanja o poljsko-srpskim odnosima – počevši od političke i kulturne
istorije pa sve do lingvističkih i književnih poređenja, folkloristike,
teatrologije… – do danas je obavljen veliki i mukotrpan istraživački rad
u obema sredinama. Cilj Projekta Rastko-Poljska jeste prezentovanje u elektronskom
obliku – u meri u kojoj je to moguće – rezultata tih pregnuća, ali ništa
manje i podsticaj za nova istraživanja.
Projekat je otvoren za širok krug saradnika, te se nadamo da će naša
biblioteka u skoroj budućnosti postati najveći izvor znanja o Poljacima
za Srbe i o Srbima za Poljake na Internetu, najveća elektronska biblioteka
prevoda obeju književnosti – istinski, premda virtuelan most koji spaja
Sever Slovenstva sa njegovim Jugom.
Petar Bunjak
Beograd, septembra 2002. |
Projekt
Rastko - Polska 
Project
Rastko - Poland
